Jakie zaszły zmiany w zaleceniach IŻŻ?

20 stycznia 2016 r. w Warszawie odbył się I Narodowy Kongres Żywieniowy, na którym Instytut Żywności i Żywienia ogłosił zaktualizowaną piramidę żywienia, którą nazwał Nowa Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej. Co się zmieniło?

Podstawa piramidy jaką jest aktywność fizyczna pozostała na swoim miejscu. Zaleca się by trwała ona co najmniej 30 – 45 minut. Łącznie z dobrze zbilansowaną dietą pozwala ona zapobiec m.in. rozwojowi bardzo niebezpiecznej dla naszego zdrowia nadwagi i otyłości – komentuje prof. Mirosław Jarosz, dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia.

IZZ 2016

Spośród produktów spożywczych odbył się wielki awans warzyw i owoców z drugiego i trzeciego na pierwsze miejsce. Należy zaznaczyć, że owoce stanowią 1/4 podstawy piramidy, a warzywa 3/4 także to one powinny stanowić większość naszych posiłków.

Ostatnie badania wskazują ponad wszelką wątpliwość, że warzywa i owoce powinny być podstawą naszego żywienia. Dostarczają bowiem wielu bezcennych składników (mineralnych, witamin, polifenoli) i w istotny sposób zmniejszają zachorowalność oraz umieralność na choroby układu krążenia, cukrzycę czy nowotwory. Warzywa i owoce spożywajmy więc jak najczęściej i w jak największej ilości. Powinny stanowić co najmniej połowę, tego co jemy. Pamiętajmy jednak o właściwych proporcjach: 3/4 powinny stanowić warzywa, a 1/4 owoce – mówi prof. Mirosław Jarosz. Graficznie talerz prawidłowego odżywiania przedstawiła Harwardzka Szkoła Zdrowia Publicznego, widać na nim wyraźnie, że warzywa stanowią połowę posiłku. talerzPamiętajmy, by sałatka dodana do obiadu nie była tylko dekoracją talerza, ale podstawę naszego żywienia. Od niej również powinniśmy zacząć konsumpcję zanim przejdziemy do produktów białkowych (mięso, ryba) czy węglowodanowych (ziemniaki, kasza, makaron).

Kolejny poziom zajmują produkty zbożowe, którymi powinny być przede wszystkim pełnoziarniste zboża, brązowy ryż oraz pełnoziarniste mąki i ich przetwory (pełnoziarnisty makaron, pieczywo pełnoziarniste), pełnoziarniste kasze (jaglana, gryczana, pęczak, perłowa i płatki owsiane).

Największa zmiana dotyczy właśnie podstawy piramidy. Wcześniej w piramidzie z 2009 podstawą były produkty zbożowe, następnie warzywa i na trzecim poziomie owoce. Teraz na pierwszym występują warzywa i owoce a na drugim produkty zbożowe.

IZZ 2009

Kolejny poziom piramidy pozostał bez zmian. Są nimi nabiał, czyli mleko i jego przetwory (sery, twarożki, jogurty, kefiry, maślanki).

Następny poziom uległ niewielkiej modyfikacji. Wcześniej były nim produkty o dużej zawartości białka jakimi są mięso, ryby, jaja i warzywa strączkowe. Obecnie do tego poziomu zostały dodane przyprawy jako sposób na zmniejszenie ilości dodawanej soli do potraw. Przyprawy również niosą ze sobą dodatkowe właściwości prozdrowotne jakim jest zawartość olejków eterycznych oraz antyoksydantów. Ponadto część z nich wpływa na poprawienie trawienia i zwiększa odporność organizmu. Na tym samym poziomie znajduje się również kawa i herbata, które wcześniej nie były uwzględnione w piramidzie.

Najwyższy poziom starej piramidy zajmowały tłuszcze. Obecnie są to tłuszcze razem z orzechami. Jest to kolejna nowość, która poprzednio nie była zawarta w piramidzie.

Piramida żywienia jest graficznym przedstawieniem sposobu racjonalnego odżywiania się dla osób zdrowych, które nie pragną zgubić na wadze albo na niej przybrać. Jest to sposób żywienia stanowiący wzór czy wytyczne, który ma być prawidłowym stylem życia tak by móc cieszyć się długim życiem w zdrowiu. Bardzo dobrze, że nasz Polski Instytut Żywności i Żywienia, który wyznacza trendy w racjonalnym odżywianiu się idzie z duchem czasu i bierze pod uwagę najnowsze odkrycia badań. Mam nadzieję, że w przyszłości zalecenia żywieniowe nie będą aż tak się różniły w poszczególnych krajach. Mam tutaj na myśli Zdrową Piramidę Żywienia zwaną MyPyramid ułożoną przez Harwardzką Szkołę Zdrowia Publicznego.

MyPyramid2

MyPyramid u swojej podstawy również zaleca aktywność fizyczną wraz z kontrolą wagi ciała oraz umiarkowanym jedzeniem – nie przejadaniem się, ani nie głodzeniem. Jako jedyna piramida rozróżnia zboża pełnoziarniste od rafinowanych. Pełnoziarniste zajmują miejsce u jej podstawy razem z warzywami, owocami oraz olejami (tłuszczami roślinnymi). Kolejny poziom zajmują produkty wysokobiałkowe, takie jak ryby, jaja, rośliny strączkowe oraz drób (brak jest czerwonego mięsa na tym poziomie) jak również tutaj znajdują się orzechy i nasiona (źródło białka oraz tłuszczy). Kolejny poziom zajmuje nabiał bądź suplementacja witaminą D i wapniem. Jako jedyna piramida nie nakazuje spożywania nabiału, a jedynie dopuszcza taką możliwość. Produkty z dużą zawartością wapnia znajdują się również na niższych poziomach piramidy (orzechy, nasiona, rośliny strączkowe oraz warzywa liściaste), natomiast biorąc pod uwagę fakt, że 95% ludzi cierpi na niedobór witaminy D oraz na jej niewielkie ilości w pokarmach i niedobór światła słonecznego w okresie jesienno-zimowym (bądź przez cały rok, gdy większość czasu spędzamy w zamknięciu, nie na świeżym powietrzu) to zalecenie suplementowania tą witaminą staje się koniecznością niemal dla każdego. Ostatni szczebelMyPyramid zajmują takie produkty jak czerwone mięso, sól, słodzone napoje, tłuszcze zwierzęce oraz rafinowane zboża (biała mąka i produkty z niej otrzymywane).

Warto przypomnieć, że najczęściej w w największych ilościach naszych posiłków powinny stanowić produkty, które zajmują największą część piramid – czyli jej podstawę. Następnie idąc ku górze piramidy produkty w niej uwzględnione powinno się konsumować coraz rzadziej i w mniejszych ilościach.

talerz

Porównując MyPyramid do Nowej Piramidy Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej widoczne są pewne różnice, jednak podstawy są podobne. U obu występuje aktywność fizyczna, warzywa, owoce i pełne ziarna. Różnice dotyczą głównie zaleceń częstości spożywania orzechów, nasion, olejów, czerwonego mięsa oraz najbardziej kontrowersyjnych produktów jakimi są produkty nabiałowe.

3 piramidy napis

Krótką historię powstania piramid żywienia możesz przeczytać tutaj.

Informacje źródłowe na stronie IŻŻ

Zadzwoń do nas

534 301 920